Αναλυτικό υπόμνημα για τα πρωτότυπα επιστημονικά δημοσιεύματα
Δουφεξή Αικατερίνη-Ελισάβετ
Ι. Πριν την εκλογή στη βαθμίδα της Επίκουρης καθηγήτριας
Α. Διδακτορική διατριβή
A1. Doufexi AE, 2008. Signaling pathways that regulate the expression of prx in mandibular mesenchyme and the roles of prx in mandibular chondrogenesis. UCHC, U.S.A. – Διδακτορική διατριβή στο Τμήμα Βιολογίας Στόματος και Κρανιοπροσωπικής Έρευνας, Πανεπιστήμιο του Κοννέκτικατ, Η.Π.Α.
Οι μεταγραφικοί παράγοντες Prx1 και Prx2 παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του σκελετού του προσώπου. Σκοπός της διδακτορικής διατριβής ήταν να διερευνηθούν οι παράγοντες που ελέγχουν την έκφραση των μεταγραφικών παραγόντων αυτών, καθώς και ο ρόλος των ιδίων στη χονδρογένεση της κάτω γνάθου. Χρησιμοποιώντας έμβρυα κοτόπουλα και καλλιέργεια οργάνων φάνηκε πως οι αυξητικοί παράγοντες ινοβλαστών (FGF) που εκκρίνονται από το επιθήλιο, όπως και ο ηχητικός σκαντζόχοιρος (SHH) έχουν θετική επίδραση στην έκφραση των Prx γονιδίων από το υποκείμενο μεσέγχυμα της κάτω γνάθου. Επίσης, η ενδοθηλίνη-1(ΕΤ-1) φαίνεται να αναστέλλει την έκφραση του Prx2 γύρω από τη μέση γραμμή της κάτω γνάθου.
Πρόσθετα, αποδείχθηκε ότι και οι δύο μεταγραφικοί παράγοντες εκφράζονται στο προοστεογενετικό μεσέγχυμα και το περιόστεο των οστών της κάτω γνάθου. Αντιθέτως, οι Prx1 και Prx2 δεν εκφράζονται στα χονδροκύτταρα και στο περιχόνδριο του χόνδρου Meckel’s.
Επιπλέον οι δύο ισομορφές Prx1 και Prx2 του γονιδίου εκφράζονται πριν και μετά τη σκελετογένεση της κάτω γνάθου. Υπερέκφραση του Prx1a με ρετροιούς σε in vivo συνθήκες εμβρύων κοτόπουλου δεν επηρέασε τη μορφογένεση της αυξανόμενης κάτω γνάθου, το σχηματισμό του χόνδρου Meckel’s και των οστών της κάτω γνάθου. Παρόμοια, υπερέκφραση του Prx1a σε καλλιέργεια χόνδρου δεν επηρέασε τη χονδρογένεση. Έτσι φαίνεται πως οι μεταγραφικοί αυτοί παράγοντες δεν εμπλέκονται στη χονδρογένεση, και πως η έλλειψη του χόνδρου Μeckel’s σε ποντίκια Prx1-/-;Prx2-/- knock-out δεν οφείλεται στην πλήρη απουσία έκφρασης αυτών των γονιδίων.
B. Δημοσιεύσεις σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά
Β1. Doufexi A, Mina M, Ioannidou E, 2005. Gingival overgrowth in children: epidemiology, pathogenesis, and complications. Journal of Periodontology 76:3-10.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1902/jop.2005.76.1.3.
Η εργασία αποτελεί μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας στις κυριότερες αιτίες που προκαλούν υπερπλασία σε παιδιά και εφήβους. Η υπερπλασία αυτή είναι συχνότερα φαρμακευτική και λιγότερο συχνά συγγενής ινώδης ή νευροϊνωμάτωση η οποία επεκτείνεται και στα ούλα. Η θεραπεία μπορεί να είναι αλλαγή φαρμάκου, συντηρητική ή και χειρουργική με υψηλή συχνότητα υποτροπών. Οι παράγοντες που επηρεάζουν τον επιπολασμό και την κλινική εικόνα, όπως επίσης και τα κλινικά χαρακτηριστικά της κάθε υπερπλασίας περιγράφονται στο άρθρο.
Β2. Ioannidou E, Doufexi A, 2005. Does loading time affect implant survival? A metanalysis of 1,266 implants. Journal of Periodontology 76:1252-1258.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ10).
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1902/jop.2005.76.8.1252.
Η μεταανάλυση αυτή έχει σκοπό να εστιάσει στα ποσοστά επιβίωσης των εμφυτευμάτων τα οποία φορτίζονται άμεσα με λειτουργική ή μη φόρτιση. Το δίλημμα της άμεσης ή πρωθύστερης φόρτισης εμφυτευμάτων εμφανίζεται όλο και συχνότερα στη βιβλιογραφία και στην κλινική πράξη. Η δημοσίευση αυτή καταλήγει, μετά από μεταανάλυση άλλων εργασιών, στο συμπέρασμα ότι ο χρόνος φόρτισης δεν επηρεάζει την επιβίωση των εμφυτευμάτων.
Β3. Doufexi A, Mina M, 2008. Signaling pathways involved in the expression of Prx1 and Prx2 in the chick mandibular mesenchyme. Developmental Dynamics 237:3115-3127 (Ανακοινώσεις σε συνέδρια υπ. αριθ. Δ5, Δ6, Δ7, Δ8, Δ11, Δ12, Δ13).
https://anatomypubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/dvdy.21762
Στο άρθρο αυτό έγινε μια προσπάθεια προσδιορισμού των αυξητικών παραγόντων που εκκρίνονται από το επιθήλιο της αναπτυσσόμενης κάτω γνάθου και είναι απαραίτητοι για την έκφραση μεταγραφικών παραγόντων απαραίτητων για την ανάπτυξη της κάτω γνάθου, οι οποίοι παράγοντες εκφράζονται από το υποκείμενο μεσέγχυμα. Το αποτέλεσμα των ερευνών σε έμβρυα κοτόπουλα που περιγράφονται σε αυτή τη δημοσίευση αποδεικνύει ότι υπάρχει μια αλληλεπίδραση επιθήλιου-μεσεγχύματος στην αναπτυσσόμενη κάτω γνάθο. Η αλληλεπίδραση αυτή εμφανίζεται μόνο σε πρώιμα εμβρυολογικά στάδια ανάπτυξης και είναι υπεύθυνη τόσο για την έκφραση των Prx1 και Prx2 μεταγραφικών παραγόντων όσο για την ανάπτυξη της κάτω γνάθου.
Β4. Δουφεξή AΕ, 2008. Ο ρόλος των Διφωσφονικών στην Οστεονέκρωση των Γνάθων. Ορθοπαιδική 21:39-46.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ38).
Τα τελευταία χρόνια η θεραπεία της οστεοπόρωσης με διφωσφονικά είναι ιδιαίτερα διαδομένη και μακροχρόνια. Συχνά επίσης τα διφωσφονικά άλατα χορηγούνται για τη θεραπεία μεταστατικού καρκίνου. Ο τρόπος χορήγησης -από του στόματος ή ενδοφλέβια-, ο χρόνος χορήγησης, η πιθανότητα οστεονέκρωσης, η πρόληψη και η θεραπεία αυτής συζητούνται σε αυτήν την ανασκόπηση.
Β5. Vakalis ML, Doufexi AE, Makris GP, 2011. Sinus floor elevation and survival of implants. Part I: A Review of the common techniques. Hellenic Stomatological Reviews 55:37-46.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ15).
Η τοποθέτηση εμφυτευμάτων στην οπίσθια άνω γνάθο αρχίζει να αποτελεί μονοθεραπεία για ασθενείς οι οποίοι δεν ανέχονται κινητές αποκαταστάσεις. Σκοπός αυτής της ανασκόπησης είναι η ιστορική αναδρομή στις διάφορες τεχνικές ανύψωσης ιγμορείου η περιγραφή των χειρουργικών μεθόδων και η επιλογή της κατάλληλης κάθε φορά τεχνικής ανύψωσης ιγμορείου με τα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας.
Β6. Vakalis ML, Doufexi AE, Makris GP, 2011. Sinus floor elevation and survival of implants. Part II: Comments and results based on systematic reviews. Hellenic Stomatological Reviews 55:99-108.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ14).
Η ανύψωση ιγμορείου, άμεση ή έμμεση αποτελεί πλέον μια ιδιαίτερα συχνή χειρουργική τεχνική αποκατάστασης του ελλείματος της οπίσθιας άνω γνάθου με σκοπό την τοποθέτηση εμφυτευμάτων. Οι έρευνες που στοχεύουν στον προσδιορισμό των ποσοστών επιβίωσης και επιτυχίας των εμφυτευμάτων τοποθετημένων με διαφορετικές τεχνικές ανύψωσης ιγμορείου συνοψίζονται σε αυτήν την εργασία. Επίσης στα συμπεράσματα δίνονται οδηγίες οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κλινικά πρωτόκολλα επιλογής:
α) της ανύψωσης ιγμορείου ή όχι
β) της τεχνικής ανύψωσης ιγμορείου
γ) της ταυτόχρονης ή μεθύστερης τοποθέτησης εμφυτευμάτων με την ανύψωση ιγμορείου.
Β7. Chatzopoulos GS, Doufexi AE, Kalogirou F, 2016. Association of susceptible genotypes to periodontal disease with the clinical outcome and tooth survival after non- surgical periodontal therapy: A systematic review and meta-analysis. Medicina Oral Patologia Oral Cirugia Bucal 21:e14-29.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ21).
http://www.medicinaoral.com/pubmed/medoralv21_i1_p14.pdf
Πρόσφατα η συσχέτιση της βαρύτητας και της έκτασης της περιοδοντικής νόσου με τη γενετική προδιάθεση αποτέλεσαν αντικείμενο έρευνας η οποία απέδειξε ότι σημειακές μεταλλάξεις μπορεί να ευθύνονται για την εμφάνιση και σοβαρότητα της περιοδοντικής νόσου. Οι περισσότερες από αυτές τις μεταλλάξεις εμφανίζονται σε γονίδια τα οποία σχετίζονται με την άμυνα και τη φλεγμονώδη απάντηση του ξενιστή για παράδειγμα IL-1, L-10, MMP9, IL-4. Υπάρχουν επίσης κάποιες μελέτες οι οποίες προσπαθούν να συσχετίσουν την αποτελεσματικότητα της περιοδοντικής θεραπείας με την παρουσία αυτών των σημειακών μεταλλάξεων. Η εργασία αυτή, μετά από μεταανάλυση αυτών των μελετών, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το αποτέλεσμα της συντηρητικής θεραπευτικής αντιμετώπισης της περιοδοντίτιδας δεν επηρεάζεται σημαντικά από τη γενετική προδιάθεση για τη νόσο.
Β8. Chatzopoulos GS, Doufexi AE, 2016. Photodynamic therapy in the treatment of aggressive periodontitis: A systematic review. Medicina Oral Patologia Oral Cirugia Bucal 21:e192-200.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26595837.
Η επιθετική περιοδοντίτιδα με την ταξινόμηση κατά Armitage 1999, η οποία πλέον δεν υφίσταται ως οντότητα με τη σύγχρονη ταξινόμηση, αποτελεί θεραπευτική πρόκληση. Διάφορες θεραπευτικές προσεγγίσεις έχουν προταθεί στο παρελθόν. Σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να γίνει ανασκόπηση της αποτελεσματικότητας της φωτοδυναμικής θεραπείας στην επιθετική περιοδοντίτιδα, είτε ως συμπληρωματική θεραπεία, είτε ως μονοθεραπεία. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έδειξε ότι η φωτοδυναμική θεραπεία μπορεί να συμβάλει στη θεραπεία της επιθετικής περιοδοντίτιδας, είτε συμπληρωματικά, είτε ως μονοθεραπεία.
Β9. Chatzopoulos GS, Doufexi AE, Kouvatsi A, 2017. Clinical response to non-surgical periodontal treatment in patients with interleukin-6 and interleukin-10 polymorphisms. Medicina Oral Patologia Oral Cirugia Bucal 22: e446-e457.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28624837
Η γενετική προδιάθεση στην εμφάνιση και βαρύτητα της περιοδοντίτιδας έχει γίνει αντικείμενο σημαντικής έρευνας στο παρελθόν της οποίας το συμπέρασμα ήταν ότι πολλές σημειακές μεταλλάξεις σε γονίδια υπεύθυνα για την ανοσοαπάντηση συμβάλουν στην εμφάνιση και βαρύτητα της νόσου. Σκοπός της μελέτης αυτής ήταν να διερευνηθεί αν μεταλλάξεις στα γονίδια των ιντερλευκινών 6 και 10 επηρεάζουν το αποτέλεσμα της συντηρητικής θεραπείας. Το συμπέρασμα αυτής της μελέτης ήταν ότι η αποτελεσματικότητα της συντηρητικής θεραπείας δεν εξαρτάται από σημειακές μεταλλάξεις στις ιντερλευκίνες 6 και 10.
Β10. Chatzopoulos G, Doufexi AE, Wolff L, Kouvatsi A, 2018. Interleukin-6 and interleukin-10 gene polymorphisms and the risk of further periodontal disease progression. Brazilian Oral Research 32:e11.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ28).
http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1806-83242018000100211&lng=en&nrm=iso&tlng=en
Στη θεραπευτική των νόσων του περιοδοντίου είναι σημαντικός ο καθορισμός της πρόγνωσης και των παραγόντων που την ελέγχουν. Ο ρόλος των σημειακών μεταλλάξεων σε γονίδια που συμμετέχουν στην ανοσοαπάντηση είναι δεδομένος στην πρόγνωση της περιοδοντικής νόσου. Σκοπός αυτής της έρευνας ήταν να διερευνηθεί εάν οι σημειακές μεταλλάξεις στα γονίδια των ιντερλευκινών 6 και 10 μπορούν να προβλέψουν την εξέλιξη της περιοδοντικής νόσου. Το συμπέρασμα της μελέτης ήταν ότι μόνο οι μεταλλάξεις στο γονίδιο της ιντερλευκίνης 10 αποτελούν αρνητικό προγνωστικό παράγοντα για την πορεία της περιοδοντικής νόσου.
Β11. Boutiou E, Doufexi AE, Makris G, Kouvatsi A, 2019. Hereditary gingival fibromatosis: a family study. E.C Dental Science.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ18, Δ22).
Η μελέτη αυτή αναλύει την εμφάνιση μιας ιδιαίτερα σπάνιας νόσου, της συγγενούς ινώδους υπερπλασίας, στα θηλυκά μέλη μιας οικογένειας. Η νόσος αυτή είναι κληρονομούμενη και στη συγκεκριμένη περίπτωση εμφανίζεται ως μη συνδρομική στη γιαγιά, μητέρα και δύο κορίτσια-εγγόνια της οικογένειας. Η μετάλλαξη του γονιδίου SOS-1 που μερικές φορές ευθύνεται για τη συγγενή ινώδη υπερπλασία δεν ανιχνεύθηκε με RT-PCR ανάλυση σε κανένα από τα τέσσερα μέλη της οικογένειας που εμφάνιζαν συγγενή ινώδη υπερπλασία.
Β12. Chatzopoulos G, Doufexi AE, Zarenti S, Anastasopoulos M, Kouvatsi A, 2020. Interleukin-6 and Interleukin-10 gene polymorphisms in patients with chronic periodontitis and response to non-surgical periodontal treatment after 3 years. Acta Stomatologica Croatica 54 (3):238-249.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33132387/
O ρόλος της γενετικής προδιάθεσης στην εμφάνιση και σοβαρότητα της περιοδοντικής νόσου είναι αντικείμενο πολλών σύγχρονων μελετών. Σκοπός της μελέτης αυτής ήταν να διερευνηθεί αν μεταλλάξεις στα γονίδια των ιντερλευκινών 6 και 10 επηρεάζουν το αποτέλεσμα της συντηρητικής θεραπείας 3 χρόνια μετά τη θεραπεία σε ασθενείς που βρίσκονται στη φάση διατήρησης του αποτελέσματος. Στη μελέτη αυτή, στο συγκεκριμένο πληθυσμό η μη χειρουργική θεραπεία της περιοδοντικής νόσου φαίνεται να έχει παρόμοια αποτελέσματα σε ασθενείς με ή χωρίς τις σημειακές μεταλλάξεις στα γονίδια ιντερλευκινών που μελετήθηκαν.
Β13. Boutiou E, Ziogas IA, Giannis D, Doufexi AE, 2020. Hereditary gingival fibromatosis in children: A systematic review of the literature and quality of evidence assessment. Clinical Oral Investigations 25:3599-3607.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33188467/
Η συγγενής ινώδης υπερπλασία των ούλων είναι μια σπάνια νόσος με κληρονομούμενο χαρακτήρα η οποία προκαλεί σημαντική υπερπλασία των προσπεφυκότων και ελευθέρων ούλων με ινώδη χαρακτηριστικά. Η έγκαιρη διάγνωσή της είναι ιδιαίτερα σημαντική εξαιτίας των σημαντικών επιπλοκών που μπορεί να προκαλέσει σε ομιλία, μάσηση και σύγκλειση. Η συστηματική αυτή ανασκόπηση σκοπεύει να συνοψίσει τα επιδημιολογικά και κλινικά χαρακτηριστικά της νόσου, όπως και τις επιπλοκές της σε ασθενείς μικρότερους των 18 ετών. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι στο μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού εμφανίζεται περίπου στην ηλικία των 10 ετών, ότι στο 1/3 των περιστατικών είναι αποτέλεσμα συνδρόμου και ότι συνήθως κληρονομείται με αυτοσωμικό επικρατή χαρακτήρα. Οι επιπλοκές της νόσου εμφανίζονται στη μάσηση, στοματική υγιεινή και ομιλία και η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει την ουλεκτομή. Παρόλη τη θεραπεία, εξαιτίας της γενετικής αιτιολογίας της νόσου, το 1/3 των περιστατικών υποτροπιάζει.
Β14. Fragkioudakis I, Tseleki G, Doufexi AE, Sakellari D, 2021. Current concepts on the pathogenesis of peri-implantitis: A narrative review. European Journal of Dentistry 15(02):379-387.
https://www.thieme-connect.com/products/ejournals/pdf/10.1055/s-0040-1721903.pdf
Η περιεμφυτευματίτιδα είναι μια σημαντική βιολογική επιπλοκή η οποία μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικούς χρόνους μετά την τοποθέτηση εμφυτευμάτων. Σκοπός αυτής της ανασκόπησης είναι η έκθεση διαφόρων απόψεων για την αιτία της περιεμφυτευματίτιδας όπως και τους προδιαθεσικούς της παράγοντες, παρόλο που ο ακριβής βιολογικός μηχανισμός της νόσου δεν έχει πλήρως διαλευκανθεί.
Β15. Ζαρέντη Σ, Αναστασόπουλος Μ, Γουσούλης Θ, Τσομπάνη Γ, Δουφεξή ΑΕ, 2020. Τοποθέτηση εμφυτευμάτων χωρίς κρημνό: Ανασκόπηση τεχνικών, ενδείξεις και αντενδείξεις. Το Στόμα 48 9(1):019-030.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ36).
Η σύγχρονη επεμβατική ιατρική και οδοντιατρική τείνει να υιοθετήσει όλο και λιγότερο επεμβατικές τεχνικές. Στα πλαίσια αυτής της καινοτομίας επικρατεί στον οδοντιατρικό επιστημονικό χώρο η τάση να τοποθετούνται οδοντικά εμφυτεύματα χωρίς κρημνό. Στην ανασκόπηση αυτή παρουσιάζονται τα είδη τεχνικής τοποθέτησης εμφυτευμάτων χωρίς κρημνό, τα πλεονεκτήματα της τεχνικής, οι ενδείξεις και αντενδείξεις της τεχνικής, όπως και η ανασκόπηση δύο περιστατικών με επιλογή διαφορετικών μεθόδων τοποθέτησης εμφυτευμάτων χωρίς κρημνό.
Β16. Lazaridou T, Doufexi AE, Menexes G, Tsalikis L, 2021. Expression of metalloproteinase-8 in gingival crevicular fluid, peri-implant sulcular fluid and saliva in healthy and diseased periodontal and peri-implant tissue. Modern Approaches in Dentistry and Oral Health Care 4(5):407-415.
https://lupinepublishers.com/dental-and-oral-health-journal/pdf/MADOHC.MS.ID.000197.pdf
Πολλές σύγχρονες μελέτες προσπαθούν αν συσχετίσουν τα επίπεδα παραγόντων φλεγμονής με κλινικούς δείκτες φλεγμονής περιοδοντικών και περιεμφυτευματικών ιστών. Η παρούσα μελέτη στοχεύει στη μέτρηση της μεταλλοπρωτεϊνάσης 8 (ΜΜP-8) στο σάλιο, την περιεμφυτευματική και ουλοδοντική σχισμή σε υγιείς ιστούς ή ιστούς με ουλίτιδα, περιοδοντίτιδα, περιεμφυτευματίτιδα ή περιοδοντίτιδα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα σε χαμηλά επίπεδα ΜMP-8 στο σάλιο και κατάσταση υγείας μετά τη θεραπεία ουλίτιδας και περιβλεννογονίτιδας.
Β17. Papamanoli S, Fragkioudakis I, Kalamaki MS, Makris G, Doufexi AE, 2021. The role of epidermal growth factor in early tissue healing after surgical periodontal therapy. Journal of Oral Hygiene and Health 9(4) 1000278.
Τα επίπεδα του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (EGF) στο σάλιο και στους ιστούς έχουν συσχετισθεί με βελτιωμένη επουλωτική ικανότητα μετά από τραύμα δέρματος ή βλεννογόνου του στόματος. Ο σκοπός της συγκεκριμένης μελέτης ήταν να ερευνηθεί αν η ικανότητα επούλωσης των μαλακών ιστών του στόματος μέχρι και 3 μήνες μετά το χειρουργικό τραύμα συσχετίζεται με τα επίπεδα έκφρασης mRNA του EGF στην χειρουργημένη περιοχή. Τα αποτελέσματα της μελέτης δεν έδειξαν σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στην ικανότητα επούλωσης και στα επίπεδα έκφρασης του ΕGF.
Β18. Kalamaki MS, Doufexi AE, Zempila M, Konstantinidis A, 2021. Association of prx gene expression with the gingival phenotype. Modern Approaches in Dentistry and Oral Health Care 4(4): 402-404.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ23).
https://lupinepublishers.com/dental-and-oral-health-journal/pdf/MADOHC.MS.ID.000195.pdf
Οι Prx μεταγραφικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στη σκελετική ανάπτυξη, στην αγγείωση και στην επούλωση. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να εξετασθεί η συσχέτιση της παρουσίας και των επιπέδων mRNA έκφρασης των Prx1 και Prx2 μεταγραφικών παραγόντων με τον βιότυπο των ούλων. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ισχυρή συσχέτιση της παρουσίας Prx2 σε λεπτό βιότυπο ούλων, ενώ σε παχύ βιότυπο δεν ανιχνεύθηκε το γονίδιο αυτό. Επίσης η έκφραση Prx1 mRNA ήταν αυξημένη σε παχείς βιοτύπους σε σχέση με λεπτούς. Η έρευνα αυτή προτείνει πιθανούς ανταγωνιστικούς ρόλους μεταξύ των Prx1 και Prx2 γονιδίων.
Β19. Zarenti S, Tsompani G, Anastasopoulos M, Gousoulis T, Doufexi AE, 2021. Apical peri- implantitis: Etiology, prevention, diagnosis, treatment: Literature review and case report. Journal of Research in Medical and Dental Science 9(6):1-6
Η ακρορριζική περιεμφυτευματίτιδα είναι μια σοβαρή επιπλοκή στην αποκατάσταση με οδοντικά εμφυτεύματα. Σκοπός της ανασκόπησης αυτής και της παρουσίασης περιστατικού στη συγκεκριμένη μελέτη είναι να περιγραφούν τα αίτια, η σωστή διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία της ακρορριζικής περιεμφυτευματίτιδας. Η γνώση αυτών των στοιχείων ελαττώνει σημαντικά τη συχνότητα της ακρορριζικής περιεμφυτευματίτιδας και αυξάνει τα ποσοστά επιτυχίας των θεραπευτικών πρωτοκόλλων.
Γ. Κεφάλαια σε βιβλία
Γ1. Δουφεξή ΑΕ, Χρυσανθόπουλος Χ, 2012. Οδοντιατρική Φροντίδα. (Dental Care). Πρωτοβάθμια παιδιατρική φροντίδα σελ. 132-135.
Το βιβλίο αυτό απευθύνεται σε γιατρούς πρωτοβάθμιας παιδιατρικής φροντίδας, οικογενειακούς γιατρούς ή παιδιάτρους. Το συγκεκριμένο κεφάλαιο παρέχει οδηγίες για μια αδρή κλινική οδοντιατρική εξέταση και κάποιες βασικές πληροφορίες για την τερηδόνα και την ουλίτιδα στα παιδιά και στους εφήβους. Επίσης, αναλύονται οι βασικές οδηγίες στοματικής υγιεινής και δίνεται έμφαση στην πρόληψη της τερηδόνας και της ουλίτιδας.
Γ2. Δουφεξή ΑΕ, Μακρής Γ, Κοτσάνος Ν, 2015. Περιοδοντικά προβλήματα σε παιδιά και εφήβους. Παιδοδοντιατρική σελ. 336-349.
Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται οι νόσοι των ούλων στα παιδιά που οφείλονται στη μικροβιακή πλάκα και διαχωρίζονται από αυτές που δεν οφείλονται στη μικροβιακή πλάκα. Η πιο συχνή αυτών είναι η χρόνια γενικευμένη ουλίτιδα στην οποία γίνεται εκτενής αναφορά στην κλινική εικόνα, τους τοπικούς και συστηματικούς προδιαθεσικούς της παράγοντες, τη διαφοροδιάγνωση και τη θεραπεία τους. Άλλες σπανιότερες νόσοι, όπως η περιοδοντίτιδα στα παιδιά αναλύονται εκτενώς.
Γ3. Doufexi AE, Nichols F, 2022. Periodontal diseases in children and adolescents. In: Kotsanos N, Sarnat Η, Park K (eds), Pediatric Dentistry, pp. 347-361. Springer. (ISBN: 978-3-030-78003-6).
Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται όλες οι περιοδοντικές νόσοι που εμφανίζονται σε παιδιά και εφήβους με κυριότερη τη χρόνια ουλίτιδα. Άλλες σπάνιες νόσοι όπως οι νεκρωτικές περιγράφονται επίσης. Γίνεται αναφορά στην αιτιολογία των νόσων, τους προδιαθεσικούς παράγοντες, τη διαφοροδιάγνωση, την κλινική εικόνα, τα μικροβιολογικά δεδομένα και κάποια ιστολογικά χαρακτηριστικά.
ΙΙ. Μετά την εκλογή στη βαθμίδα της Επίκουρης καθηγήτριας
B. Δημοσιεύσεις σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά
Β20. Chatzopoulos GS, Doufexi AE, Zarenti S, Anastasopoulos M, Kouvatsi A, 2022. Periodontal disease progression and gene polymorphisms: Results after 3 years of active periodontal treatment. Minerva Dent Oral Sci. 71(6):329-338.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ49).
https://doi.org/10.23736/s2724-6329.22.04709-x
Στην προοπτική αυτή 3ετή κλινική μελέτη εξετάζεται η πιθανότητα πολυμορφισμοί γονιδίων των ιντερλευκινών 4 (IL-4) και 6 (IL-6) να επηρεάζουν το αποτέλεσμα της μη χειρουργικής περιοδοντικής θεραπείας. Ασθενείς με πολυμορφισμούς οι οποίοι θεωρούνται γενετικοί προδιαθεσικοί παράγοντες για εμφάνιση περιοδοντίτιδας -IL-6 -572 G/C και IL-10 -592 C/A-δεν εμφάνισαν μεγαλύτερο κίνδυνο για εξέλιξη της νόσου κατά τη διάρκεια των 3 ετών που βρίσκονταν σε θεραπεία διατήρησης του αποτελέσματος. Επίσης οι άντρες εμφάνισαν σημαντικότερα υψηλότερο κίνδυνο εξέλιξη της νόσου σε σχέση με τις γυναίκες, όταν σαν κριτήριο για εξέλιξη της νόσου χρησιμοποιήθηκε η αιμορραγία στην ανίχνευση των θυλάκων σε ποσοστό μεγαλύτερο του 30%.
Β21. Chatzopoulos G, Anastasopoulos M, Zarenti S, Doufexi AE, Tsalikis L, 2022. Flapless application of enamel matrix derivative in non-surgical periodontal treatment: A systematic review. International Journal of Dental Hygiene. 20:422-433.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/idh.12591
Στη Συστηματική αυτή Ανασκόπηση διερευνάται εάν η τοποθέτηση παραγώγων αμελογενίνης σε συνδυασμό με τη μη χειρουργική περιοδοντική θεραπεία έχει καλύτερο κλινικό όφελος σε σχέση μόνο με τη μη χειρουργική περιοδοντική θεραπεία. Τα αποτελέσματα της Συστηματικής Ανασκόπησης έδειξαν ότι η συμπληρωματική εφαρμογή παραγώγων αμελογενίνης είχε σημαντικά κλινικά οφέλη, δηλαδή σημαντικότερη ελάττωση του βάθους θυλάκου, μεγαλύτερο κέρδος πρόσφυσης, μικρότερα ποσοστά αιμορραγίας κατά την ανίχνευση και μεγαλύτερα ποσοστά θυλάκων με βάθος < 5mm.
Β22. Theodosaki AE, Filippou S, Kazantzidis G, Doufexi AE. 2022. Effectiveness of platelet rich Fibrin alone or in combination with bone grafts in the treatment of infrabony defects: Systematic review and metanalysis. Health Sciences Review 5: 100066
https://doi.org/10.1016/j.hsr.2022.100066
Σκοπός της Συστηματικής Ανασκόπησης είναι η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας της χρήσης ινώδους πλούσιου σε αιμοπετάλια (PRF) με ή χωρίς οστικά μοσχεύματα στη θεραπεία ενδοοστικών περιοδοντικών βλαβών σε σύγκριση με διάφορα οστικά μοσχεύματα ή άλλα βιοϋλικά. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ένα μικρό όφελος από τη χρήση PRF. Συγκεκριμένα, το επίπεδο πρόσφυσης και η οστική πλήρωση ήταν καλύτερα με τη χρήση PRF στους 6 μήνες μετά την τοποθέτηση. Μακροχρόνιες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες συνιστώνται προκειμένου να διερευνηθεί η θεραπευτική ικανότητα του PRF σε περιοδοντικές οστικές βλάβες.
Β23. Georgoulis Α, Zarenti S, Anastasopoulos M, and Doufexi AE, 2022. Pyogenic Granuloma: A Literature Review and A Case Report. European Journal of Dental and Oral Health (Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ68).
http://dx.doi.org/10.24018/ejdent.2022.3.3.191
To πυογόνα κοκκίωμα είναι ένας καλοήθης αγγειοβριθής όγκος αγνώστου αιτιολογίας. Κλινικά εμφανίζεται ως ασυμπτωματική διόγκωση η οποία μπορεί να αιμορραγεί μετά από ερεθισμό και να συνοδεύεται από φλεγμονή των ούλων, περιοδοντικό απόστημα ή/και απώλεια πρόσφυσης και οστού. Η διάγνωση γίνεται από την κλινική εικόνα αλλά κυρίως από την ιστολογική μετά από βιοψία. Η πιθανότητα να υποτροπιάσει μετά τη χειρουργική εκτομή είναι σημαντική ειδικά αν υπάρχει φλεγμονή. Στη δημοσίευση αυτή περιγράφεται κι ένα περιστατικό με εμφανή κλινικά σημεία πυογόνου κοκκιώματος, το οποίο αφαιρέθηκε χειρουργικά και η ιστολογική μελέτη επιβεβαίωσε την κλινική διάγνωση.
Β24. Pouliou MM, Fragkioudakis I, Doufexi AE, Batas L, 2023. The role of rhFGF-2 in periodontal defect bone fill: A systematic review of the literature. J Periodont Res. 58 (4):733-744.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jre.13131
Στη μελέτη αυτή έγινε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας προκειμένου να διερευνηθεί ο ρόλος του ανασυνδυασμένου αυξητικού παράγοντα των ινοβλαστών 2 (rhFGF-2) στην περιοδοντική αναγέννηση. Η συστηματική ανασκόπηση δημοσιεύσεων μέχρι και το 2022 έδειξε καλύτερα αποτελέσματα σε ακτινογραφική οστική πλήρωση περιοδοντικών βλαβών σε σύγκριση με περιοδοντικές βλάβες όπου δεν τοποθετήθηκε ο ανασυνδυασμένος παράγοντας. Επίσης η πιο αποτελεσματική συγκέντρωση του rhFGF-2 στην περιοδοντική αναγέννηση ήταν το 0,3% και τα αποτελέσματα σε οστική πλήρωση καλύτερα όταν ο αυξητικός παράγοντας τοποθετήθηκε μαζί με οστικό μόσχευμα. Περισσότερες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες είναι αναγκαίες, για να αξιολογηθεί περαιτέρω η αποτελεσματικότητα του rhFGF-2 στην περιοδοντική αναγέννηση.
Β25. Δουφεξή ΑΕ, 2024. Κλινική επιμήκυνση μύλης Ενδείξεις-Θεραπευτικοί στόχοι-Χειρουργικός σχεδιασμός. Οδοντιατρικό Βήμα. Ιούλιος-Αύγουστος 2024.
https://odvima.gr/wp-content/uploads/2024/09/OB_159.pdf
Η ανασκόπηση αυτή της βιβλιογραφίας έχει σκοπό την ενημέρωση του γενικού οδοντιάτρου γιατί το σκοπό και τις ενδείξεις της κλινικής επιμήκυνσης μύλης. Περιγράφεται το βιολογικό υπόβαθρο του βιολογικού εύρους πρόσφυσης και οι θεραπευτικές χειρουργικές τεχνικές για να επιτευχθεί ο απαραίτητος χώρος για το βιολογικό εύρος πρόσφυσης με παρέμβαση στους μαλακούς ή και στους σκληρούς ιστούς σε ζωντανά ή ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια.
Β26. Fragkioudakis I, Konstantopoulos G, Kottaridi C, Doufexi AE, Sakellari D. 2024. Quantitative assessment of Candida albicans, Staphylococcus aureus and Staphylococcus epidermidis in peri-implant health and disease: correlation with clinical parameters. Journal of Medical Microbiology 73(11):001933. DOI 10.1099/jmm.0.001933. (Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. 79).
https://www.microbiologyresearch.org/content/journal/jmm/10.1099/jmm.0.001933
Η περιεμφυτευματίτιδα αποτελεί σημαντική πρόκληση για την στοματική υγεία λόγω του πολύπλοκου μικροβιακού της προφίλ και της επιμονής του βιοϋμενίου. Σκοπός αυτής της μελέτης είναι η διερεύνηση του ρόλου των Candida albicans, Staphylococcus aureus και Staphylococcus epidermidis χρησιμοποιώντας ποσοτική PCR. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το C. albicans ανιχνεύθηκε σε 3,92 και το S. aureus σε 9,82% των δειγμάτων, ενώ το S. epidermidis ήταν παρόν σε όλα τα δείγματα, με σημαντικά υψηλότερα φορτία στην ομάδα περιεμφυτευματίτιδας (404,75 αντίγραφα µl−1) σε σύγκριση με την ομάδα υγιών/βλεννογονίτιδας (173,04 αντίγραφα µl−1, P<0,001). Υψηλότερες συγκεντρώσεις S. epidermidis συσχετίστηκαν με αυξημένο βάθος ανίχνευσης, κλινικά επίπεδα προσκόλλησης και αιμορραγία κατά την ανίχνευση. Συμπερασματικά η έρευνα προσφέρει μια καινοτομία στο ρόλο S. epidermidis στην πιθανή ανάπτυξη και εξέλιξη της περιεμφυτευματίτιδας.
Β27. Doufexi AE, Masali E, Christoforidou E, Kefalogiannis I, 2025. Tooth Ankylosis: Etiology, Diagnosis and Treatment Review and Case Series. European Journal of Dental and Oral Health 6(1):12-15.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ67).
https://www.ejdent.org/index.php/ejdent/article/view/345/309
Η αγκύλωση των δοντιών είναι ένας τύπος διαταραχής ανατολής των δοντιών, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη σύντηξη της οστεΐνης και του φατνιακού οστού, ενώ ο περιοδοντικός σύνδεσμος αντικαθίσταται σταδιακά από το φατνιακό οστό. Η εξαγωγή αγκυλωμένων δοντιών προϋποθέτει εργώδεις χειρουργικές παρεμβάσεις με αποτέλεσμα μεγάλη απώλεια οστού. Στο άρθρο αυτό ανασκοπούνται οι αιτίες αγκύλωσης, η συχνότητα και ο επιπολασμός ανάλογα με το είδος των δοντιών. Παρουσιάζονται επίσης τέσσερις κλινικές περιπτώσεις στις οποίες έγιναν διαφορετικές επιλογές θεραπείας για την αγκύλωση των έγκλειστων δοντιών.
Β28. Pavlidou E, Georgoulis A, Zarenti S, Doufexi AE, 2025. Scurvy in a Pediatric Patient: A Rare Diagnosis in the Modern World. Cureus 17(4):e82766.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. Δ62).
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12096419/pdf/cureus-0017-00000082766.pdf
Το σκορβούτο είναι η παλαιότερη γνωστή διατροφική διαταραχή που προκαλείται από παρατεταμένη έλλειψη ασκορβικού οξέος (βιταμίνη C). Παρά τη σπανιότητά του στις ανεπτυγμένες χώρες, το σκορβούτο έχει αναφερθεί όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια σε παιδιατρικούς ασθενείς, ιδιαίτερα σε εκείνους με επιλεκτική ή περιορισμένη σίτιση. Η διάγνωση του σκορβούτου μπορεί να είναι δύσκολη για τους κλινικούς ιατρούς λόγω των μη ειδικών συμπτωμάτων του, που συχνά οδηγούν σε εκτεταμένες εξετάσεις και καθυστερημένη αναγνώριση της πάθησης. Η θεραπεία βασίζεται στην αλλαγή διατροφικών συνηθειών και στη λήψη συμπληρωμάτων με βιταμίνη C. Αυτή μελέτη στοχεύει να παρουσιάσει μια αναφορά σπάνιας περίπτωσης ενός 12χρονου παιδιού με στοματικές εκδηλώσεις σκορβούτου, παρουσιάζοντας τη διαφορική διάγνωση, τα κλινικά ευρήματα και τη θεραπευτική προσέγγιση, ενώ παράλληλα θα εξετάσει την τρέχουσα βιβλιογραφία για το θέμα.
Β29. Zarenti S, Doufexi AE, Batas L, Chatzopoulou D, Gillam D, Mardas N, Sakellari D. 2025. Implementation of the 2018 Classification of Periodontal Diseases: A Questionnaire-Based Survey. European Journal of Dentistry doi: 10.1055/s-0045-1806951. PMID: 4026796
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ. 77)
https://www.thieme-connect.de/products/ejournals/html/10.1055/s-0045-1806951
Σκοπός αυτής της μελέτης είναι να διερευνήσει την κατανόηση και την ευκολία στη χρήση της νέας ταξινόμησης των περιοδοντικών νόσων του 2018 με βάση ένα ερωτηματολόγιο το οποίο απάντησαν Έλληνες οδοντίατροι και περιοδοντολόγοι. Συλλέχθηκαν 203 ερωτηματολόγια και τα αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης έδειξαν ότι περίπου οι μισοί οδοντίατροι θεωρούν το νέο σύστημα ταξινόμησης δύσκολο στην εφαρμογή. Βέβαια πολλοί από αυτούς πιστεύουν πως χρειάζονται περισσότερη εκπαίδευση για να εφαρμόσουν το νέο σύστημα ταξινόμησης στην κλινική πράξη.
Β30. Fragkioudakis I, Kottaridi C, Doufexi AE, Papadimitriou K, Batas L, Sakellari D, 2025. Association of MMP-8 -799C/T Polymorphism with Peri-Implantitis: A Cross-Sectional Study. Journal of Personalized Medicine 15(5):182. doi: 10.3390/jpm15050182.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12113233/pdf/jpm-15-00182.pdf
Αυτή η μελέτη διερεύνησε τη σχέση μεταξύ των πολυμορφισμών του γονιδίου της μεταλλοπρωτεϊνάσης-8 (MMP-8) (-799C/T, −381A/G και +17C/G) και της περιεμφυτευματίτιδας, εξετάζοντας κλινικές παραμέτρους όπως το βάθος ανίχνευσης (PD), το επίπεδο κλινικής πρόσφυσης (CAL) και την αιμορραγία κατά την ανίχνευση (BOP). Μέθοδοι: Αυτή η εγκάρσια μελέτη περιλάμβανε 120 συμμετέχοντες που κατηγοριοποιήθηκαν σε ομάδες περιεμφυτευματίτιδας και υγιών εμφυτευμάτων σύμφωνα με τα κριτήρια ταξινόμησης του 2018 για τις περιοδοντικές και περιεμφυτευματικές ασθένειες. Δείγματα σάλιου αναλύθηκαν για πολυμορφισμούς MMP-8 χρησιμοποιώντας αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) και αλληλούχηση Sanger. Διεξήχθησαν στατιστικές αναλύσεις για την αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με τον γονότυπο και τα αλληλόμορφα και τις συσχετίσεις τους με κλινικές παραμέτρους. Ο πολυμορφισμός −799C/T συσχετίστηκε σημαντικά με την περιεμφυτευματίτιδα, με τους φορείς αλληλόμορφων Τ να έχουν υψηλότερο ποσοστό διάγνωσης (λόγος πιθανοτήτων: 3,04, p = 0,010). Παρόλο που οι φορείς αλληλόμορφων Τ εμφάνισαν υψηλότερες μέσες τιμές για το βάθος ανίχνευσης (PD), το κλινικό επίπεδο προσκόλλησης (CAL) και την αιμορραγία κατά την ανίχνευση (BOP), αυτές οι διαφορές δεν ήταν στατιστικά σημαντικές μεταξύ των γονότυπων. Δεν βρέθηκαν συσχετίσεις μεταξύ των πολυμορφισμών −381A/G και +17C/G και των κλινικών παραμέτρων της περιεμφυτευματίτιδας. Υπάρχει ένδειξη πως ο πολυμορφισμός −799C/T, και συγκεκριμένα το αλληλόμορφο Τ, συνδέεται στενά με την περιεμφυτευματίτιδα, υποδεικνύοντας τη δυνατότητά του ως γενετικός δείκτης για την ευαισθησία σε ασθένειες.
Β31. Papadakis KA, Doufexi AE, Kalamaki MS, Bourazanas E, Lymperaki E. 2025. The Role of Oxidative Stress in the Relationship Between Periodontitis and Alzheimer’s Disease: A Review of the Literature. Journal of Personalized Medicine 15(8):384.
(Ανακοίνωση σε συνέδριο υπ. αριθ.94).
https://www.mdpi.com/2075-4426/15/8/384
Η περιοδοντίτιδα, μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος που επηρεάζει τους υποστηρικτικούς ιστούς των δοντιών και έχει συνδεθεί με διάφορες συστηματικές νόσους όπως την εμφάνιση νευρολογικών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Αλτσχάιμερ (AD). Ένας πρωταρχικός μηχανισμός που συνδέει αυτά τα δύο ζητήματα είναι το οξειδωτικό στρες που προκαλείται από μια ανισορροπία μεταξύ της αντιοξειδωτικής άμυνας και της σύνθεσης αντιδραστικών ειδών οξυγόνου (ROS). Αυτή η ανασκόπηση συγκεντρώνει αποτελέσματα από μελέτες τόσο σε ζώα όσο και σε ανθρώπους που διερευνούν πώς το οξειδωτικό στρες που προκύπτει από την περιοδοντίτιδα οδηγεί σε νευροφλεγμονή, μιτοχονδριακή δυσλειτουργία και γνωστική έκπτωση στην νόσο AD. Μελέτες σε ζώα δείχνουν ότι οι περιοδοντικές λοιμώξεις επιδεινώνουν την οξειδωτική βλάβη του εγκεφάλου, όπως αποδεικνύεται από τους αυξημένους δείκτες υπεροξείδωσης λιπιδίων, όπως η μαλονδιαλδεΰδη (MDA), και τους δείκτες οξειδωτικής βλάβης του DNA, συμπεριλαμβανομένης της 8-υδροξυ-2′-δεοξυγουανοσίνης (8-OHdG). Επιπλέον, σημαντικές μειώσεις σε κρίσιμα αντιοξειδωτικά ένζυμα, συμπεριλαμβανομένης της υπεροξειδικής δισμουτάσης (SOD) και της γλουταθειόνης υπεροξειδάσης, μαζί με νευροφλεγμονή και γνωστικά ελλείμματα, παρατηρούνται σε μοντέλα ποντικών με επαγόμενη περιοδοντίτιδα. Υποστηρικτικά στοιχεία από μελέτες σε ανθρώπους αποκαλύπτουν χαμηλότερη συνολική αντιοξειδωτική ικανότητα (TAC) σε άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ (AD) και περιοδοντίτιδα, καθώς και αυξημένους δείκτες συστηματικού οξειδωτικού στρες, όπως τα προϊόντα πρωτεΐνης προηγμένης οξείδωσης (AOPR). Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν μια μηχανιστική σχέση μέσω οδών οξειδωτικού στρες μεταξύ της περιοδοντικής φλεγμονής και της νευροεκφύλισης. Δεδομένης της εκτεταμένης επίδρασης της περιοδοντίτιδας, η βελτίωση της περιοδοντικής υγείας θα μπορούσε να αποτελέσει μια βιώσιμη στρατηγική για τη μείωση της οξειδωτικής βλάβης και τη μείωση του κινδύνου γνωστικής εξασθένησης ή ακόμη τη βελτίωση των συμπτωμάτων της νόσου AD.
Β32. Αυτό που περιμένουμε τα proofs
Σκοπός της ανασκόπησης αυτής είναι να εξηγήσει τους βιολογικούς μηχανισμούς της πλήρους ή μερικής έγκλεισης των 3ων γομφίων και να περιγράψει τις παθολογικές καταστάσεις που προκαλούνται στους παρακείμενους 2ους γομφίους εξαιτίας αυτής της έγκλεισης. Η ανατολή των 3ων γομφίων περιορίζεται σημαντικά εξαιτίας έλλειψης χώρου άπω των δευτέρων γομφίων. Οι παράγοντες που προδιαθέτουν την έγκλειση των 3ων γομφίων είναι διάφοροι και μπορεί να είναι συνήθως τοπικοί και σπανιότερα συστηματικοί. Η αποτυχία ανατολής των 3ων γομφίων αυξάνει σημαντικά την παθολογία των παρακείμενων 2ων γομφίων τόσο των σκληρών οδοντικών ιστών- κυρίως τερηδόνα ή απορρόφηση ρίζας-όσο και του περιοδοντίου-κυρίως απώλεια οστού και πρόσφυσης. Σπανιότερα εμφανίζονται άλλες επιπλοκές από την αδυναμία ανατολής των 3ων γομφίων, όπως κύστεις και όγκοι. Στο άρθρο αυτό επίσης περιγράφονται οι κατηγορίες έγκλεισης των 3ων γομφίων με βάση τις ταξινομήσεις Pell and Gregory’s και Winter’s. Τέλος παρουσιάζονται παραδείγματα διαφόρων ειδών έγκλεισης των 3ων γομφίων και οι παθολογικές καταστάσεις που προκαλούν.
Γ. Κεφάλαια σε βιβλία
Γ4. Δουφεξή ΑΕ, 2022. Τοπικοί παράγοντες κινδύνου για περιοδοντικές νόσους. σελ. 85-101. Εισαγωγή στην Κλινική Περιοδοντολογία, Εκδόσεις Γιαχούδη.
Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται όλοι οι τοπικοί παράγοντες κινδύνου για κατακράτηση πλάκας. Η ειδική μικροβιακή πλάκα-τα περιοπαθογόνα βακτήρια είναι η αιτία της περιοδοντικής νόσου. Τοπικοί παράγοντες συντελούν στην κατακράτηση πλάκας, με κυριότερο την τρυγία και έτσι δρουν ως προδιαθεσικοί παράγοντες για περιοδοντικές νόσους.
Γ5. Neophytou C, Kolovou S, Papadimitriou Κ, Doufexi ΑΕ, 2024. New Approaches in Etiology, Diagnosis, and Treatment of Periodontal Disease Pages 1-19 In: (Chalisserry, E. ed,)Frontiers in Periodontology – New Directions and Emerging Therapies. ΙntechOpen; 2024.http://dx.doi.org/10.5772/intechopen.1000465
Παράλληλα με τις άλλες επιστήμες η περιοδοντολογία τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει αλματώδη και συνεχή πρόοδο τόσο σε ερευνητικό επίπεδο όσο και σε νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Ανάμεσα στις καινοτομίες, η γενετική προδιάθεση της νόσου και οι πολυμορφισμοί γονιδίων εξηγούν την εμφάνιση και βαρύτητα της νόσου. Η συσχέτιση επίσης της περιοδοντίτιδας με διάφορες συστηματικές νόσους, αμφίδρομη ή μονόδρομη επισημαίνει τη σημαντικότητα της στοματικής υγείας για τα υπόλοιπα συστήματα. Ανάμεσα στις καινοτομίες καινούρια βιοϋλικά και λιγότερο επεμβατικές τεχνικές φαίνεται να επικρατούν.